Close

Klimaatverandering

Klimaatverandering is een hedendaags probleem. Hoewel het vroeger nog wel eens ontkend werd, zullen er momenteel nog maar weinig mensen zijn die beweren dat klimaatverandering niet echt is. Dit heeft er mede mee te maken dat de gevolgen nu al merkbaar zijn. Ieder jaar weer lijken we bijvoorbeeld in de zomer een hitte record te verbreken. Maar wat verstaan we nu precies onder klimaatverandering? Hoe is klimaatverandering nu eigenlijk ontstaan? Wat doet de opwarming van de aarde? Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering? En hoe kunnen we deze gevolgen afzwakken?

De vier beste boeken over klimaatverandering

klimaatverandering

Als gezond verstand koning was

In Als gezond verstand koning was geeft Dennis in zijn inmiddels bekende inspirerende schrijfstijl niet alleen heel veel informatie over de huidige staat van onze aarde, duurzaamheid en minimalisme, maar het is tegelijk een positief pleidooi om eens anders naar jezelf en de wereld om je heen te kijken. En vooral om, tegen de gevestigde consumptiemaatschappij in, je gezonde verstand te blijven gebruiken en een groene revolutie te ontketenen.

BEKIJK PRIJS
klimaatverandering

Hoe gaan we dit uitleggen

We stoten al meer dan honderd jaar zo veel broeikasgassen uit dat de aarde nu gevaarlijk opwarmt. Als we zo doorgaan, stevenen we af op een onleefbare planeet. Maar de grote omwenteling is begonnen. In dit boek beschrijft Jelmer Mommers een van de grootste problemen van onze tijd: klimaatverandering. Een probleem dat bij de meesten van ons vooral een gevoel van machteloosheid oproept. Ten onrechte. Want achter de nieuwsberichten over smeltende ijskappen, uitstervende diersoorten en ontkennende politici groeit een wereldwijde beweging die laat zien: onze toekomst op aarde schrijven we zelf. Reacties: ‘Een heel interessant en belangrijk boek, en prettig dat je er niet depressief van wordt.’ - Georgina Verbaan 'Het klimaatverhaal helder en overtuigend uitleggen: Jelmer Mommers kan het als geen ander.’ - David Van Reybrouck 'Een must-read.' - Helga van Leur

BEKIJK PRIJS

Hoe we een klimaatramp kunnen vermijden

Ruim tien jaar lang deed Bill Gates onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van de klimaatverandering. Samen met experts in de natuurkunde, scheikunde, biologie, techniek, politieke wetenschappen en financiën ging hij na wat er moet gebeuren om het afglijden van de planeet naar een gegarandeerde milieuramp te stuiten. In dit boek legt hij niet alleen uit waarom we de netto uitstoot van broeikasgassen tot nul terug moeten brengen, maar geeft hij ook aan wat we moeten doen om dit uiterst belangrijke doel te bereiken.

BEKIJK PRIJS

Wat bomen ons vertellen

In dit meeslepende boek neemt topwetenschapper Valerie Trouet je mee op een reis rond de aarde, van haar lab in Arizona tot afgelegen dorpen in Afrika en radioactieve bossen in Rusland. Aan de hand van verrassende verhalen zoals hoe zonnevlekken piraten beïnvloeden, het geheim achter het imperium van Dzjengis Khan, het verband tussen de Egyptische farao's en vulkanen, ja zelfs de rol van olijven in de val van het Romeinse Rijk laat ze zien hoe de studie van bomen ons ontzettend veel kan leren over de mens, zijn geschiedenis en zijn toekomst.

BEKIJK PRIJS

Wat is klimaatverandering?

Sinds de Industriële Revolutie heeft de mens steeds meer broeikasgassen in de atmosfeer gebracht. Dit komt doordat we vanaf die tijd grootschalig gebruik zijn gaan maken van fossiele brandstoffen. Bovendien komen er ook veel broeikasgassen in de lucht door het houden van vee. Door het broeikaseffect is de temperatuur op aarde drastisch gaan stijgen.

Wereldwijd is de temperatuur op aarde in de laatste 130 jaar met één graden Celsius gestegen. Door de stijgende temperatuur op aarde zijn ook veel ijskappen gesmolten. Als gevolg hiervan is de zeespiegel met twintig centimeter gestegen. Ook zien we dat de opwarming van de aarde de laatste decennia steeds sneller lijkt te gaan.

Sommige mensen zijn nog lichtelijk sceptisch wat betreft klimaatverandering. Zij beweren namelijk dat de temperatuur op aarde wel vaker is veranderd en dat dit niets met de mens te maken heeft. Helaas wordt deze bewering niet ondersteunt door de wetenschap. Ongeveer 97 % van de klimaatstudies tonen namelijk aan dat CO2 uitstoot, gelinkt aan menselijke activiteiten, de grootste oorzaak is van klimaatverandering.

Luchtvervuiling

Oorzaken klimaatverandering

Helaas zijn er maar weinig doekjes om te winden: de mens is de grootste veroorzaker van klimaatverandering. Dit komt doordat we bij het verbranden van fossiele brandstoffen, het houden van vee en bij het kappen van bossen een te hoge concentratie aan broeikasgassen de atmosfeer inbrengen. Maar hoe werkt dat dan? Dat leggen we hieronder per domein voor je uit.

Verbranding van fossiele brandstoffen

Voor vele van onze activiteiten zijn we afhankelijk van fossiele brandstoffen. Zo maken we bijvoorbeeld gebruik van kolen, gas en olie voor het opwekken van elektriciteit. Wanneer we fossiele brandstoffen verbranden brengen we extra CO2 in de atmosfeer. CO2 is een broeikasgas welke bijdraagt aan het versterkte broeikaseffect. Als gevolg merken we dus onder andere dat de temperatuur op aarde toeneemt.

Nederland staat overigens in de top 10 van Europa als het gaat om landen met de meeste CO2-uitstoot per persoon. Hier is het Planbureau voor de Leefomgeving voor in het leven geroepen. Een Nederlandse overheidsinstantie die strategische beleidsanalyses maakt op het gebied van milieu, natuur en ruimte. Het verricht gevraagd en ongevraagd onderzoek met betrekking tot de algehele leefomgeving. Met als vraagstuk hoe Nederland het beste de gevolgen van klimaatverandering in kaart kan brengen.

Houden van vee

Het houden van vee is om vele verschillende redenen vervuilend voor het milieu. Zo gebruikt de vee-industrie ontzettend veel land en water en zorgt het ervoor dat schadelijke chemicaliën in het milieu terecht komen. Maar de voornaamste reden waarom het houden van vee zo slecht is voor de natuur, is dat vee tijdens het verteren van voedsel veel methaan produceert. Methaan is een broeikasgas waarvan geschat wordt dat het wel 28 keer schadelijker is voor het klimaat dan CO2.

Kappen van bossen

Vegetatie speelt een zeer essentiële rol bij het reguleren van het klimaat. Dit komt doordat planten en bomen in staat zijn om kooldioxide uit de lucht te halen en vast te leggen. Bovendien is het zo dat ze zelf ook nog eens zuurstof produceren. Helaas moeten steeds meer bossen en andere natuur plaats maken voor infrastructuur, de uitbouw van steden of plantages.

Wanneer de bomen of planten verwijderd worden, wordt de opgeslagen koolstof teruggebracht in de atmosfeer als CO2. Bovendien is het zo dat gekapte bomen geen zuurstof voor ons kunnen produceren. Naar schattig is 20 % van de wereldwijde broeikasvervuiling het gevolg van ontbossing en bosdegradatie.

ijsbeer op ijsschot

Gevolgen klimaatverandering

Klimaatverandering wordt dus veroorzaakt doordat de mens te veel broeikasgassen de atmosfeer in brengt. Hoewel de mens de grootste veroorzaker is van klimaatverandering, zullen de gevolgen van klimaatverandering verder strekken. Ook planten en dieren hebben namelijk te lijden onder de gevolgen van klimaatverandering. Onderstaand zullen we vier gevolgen van klimaatverandering beter belichten, namelijk extreem weer, verzuring van de oceanen, klimaatvluchtelingen en het verlies van biodiversiteit.

Extreem weer

Klimaatverandering is meer dan een hogere temperatuur. Op sommige plekken zal de temperatuur inderdaad stijgen. In Nederland bijvoorbeeld is de kans op een hittegolf nu al verdubbeld. Droogte neemt dus toe, waardoor de grond onvruchtbaar wordt. Als gevolg zullen sommige planten en dieren voorgoed verdwijnen. Bovendien zullen boeren ook zien dat hun oogst vaker mislukt. Ook is het zo dat, omdat de grond uitgedroogd is, de regen die er sporadisch valt niet in de bodem kan doordringen. Dit zal leiden tot overstromingen.

Door de temperatuurstijging zullen de ijskappen smelten. Het smeltwater komt terecht in de zeeën en oceanen, waardoor de zeespiegel stijgt. De ijskappen hadden een beschermende functie. De witte kleur van het ijs reflecteerde het zonlicht namelijk terug. Hoe minder ijs, hoe minder zonlicht gereflecteerd wordt en hoe meer er geabsorbeerd wordt door het donkere water. Kortom, hoe meer ijs er smelt, hoe sneller dit proces zal gaan.

Doordat het warmer is geworden door de opwarming van de aarde, zullen we in de toekomst te maken krijgen met heftige regenbuien en orkanen. Het is namelijk zo dat warme lucht beter in staat is om vocht vast te houden Als gevolg is er dus meer neerslag. De toegenomen neerslag in combinatie met de gestegen zeespiegel zullen ervoor zorgen dat er op sommige plekken overstromingen ontstaan.

Zo ook in Nederland, want de helft van Nederland ligt onder zeeniveau. Hoewel Nederlanders goed zijn in het aanleggen van dijken en het benutten van duinen, zal dit hoogstwaarschijnlijk niet genoeg zijn. Via de rivieren zal er steeds meer water het land binnen stromen.

Verzuring van de oceanen

Niet alleen bomen en planten zijn in staat om kooldioxide op te nemen, maar ook de oceanen. Wanneer de kooldioxideconcentraties toenemen, zullen deze in grotere mate opgenomen worden door de oceanen. Als gevolg hiervan zal het water steeds zuurder worden. Dit verzuurde water heeft er in vele gebieden al voor gezorgd dat vele koraalriffen verloren zijn gegaan. De koraalriffen zijn essentieel voor het leven in de oceanen. Ze bieden namelijk een schuil- of broedplaats aan ongeveer 25 % van het leven in de oceanen.

Het verdwijnen van de koralen zal zorgen voor minder vissen. Dit zal ook gevolgen hebben voor de mens. Wereldwijd zijn namelijk miljoenen mensen afhankelijk van vis voor hun eten. Ook wonen er veel mensen op of aan het water of werken ze in de toeristenindustrie rondom de zee.

Klimaatvluchtelingen

Momenteel is het al zo dat klimaatverandering zo’n groot probleem is geworden, dat mensen gedwongen zijn om uit hun land weg te vluchten. Zo verdwijnen sommige eilanden, van bijvoorbeeld de Malediven, onder het water. De bewoners van deze getroffen eilanden zijn dus gedwongen om op zoek te gaan naar een andere plek om te wonen. Ook droogte is voor veel mensen al een probleem.

De droogte in Syrië bijvoorbeeld heeft bijgedragen aan de opstanden in dit gebied. Deze opstanden zijn uitgelopen op een oorlog, waardoor vele mensen naar Europa zijn gevlucht. Aangezien het er naar uitziet dat, wanneer we niets doen, klimaatverandering alleen maar erger wordt, is het te verwachten dat er steeds meer klimaatvluchtelingen komen. Misschien zullen wij Nederlanders hier ook snel bij gaan horen. Ook wij dreigen immers geconfronteerd te worden met heftige overstromingen.

Verlies van biodiversiteit

Door klimaatverandering zullen vele verschillende planten- en diersoorten voorgoed uitsterven. Vele bedreigde planten- en diersoorten leven namelijk in gebieden die lijden onder de effecten van klimaatverandering. Het klimaat verandert zo snel dat planten en dieren onvoldoende tijd hebben om zich hieraan aan te passen.

Afhankelijk van hoeveel de temperatuur stijgt, kan het zo zijn dat een derde van alle dieren- en plantensoorten binnen 100 jaar uitsterven. Dat de temperatuur met enkele graden zal stijgen is helaas niet meer te voorkomen, maar wij hebben er met zijn allen wel invloed op hoe groot deze stijging zal zijn.

Klimaatverandering

Wat kunnen we doen om klimaatverandering tegen te gaan?

Als we het hebben over het tegengaan van klimaatverandering is er zowel goed nieuws als slecht nieuws. Het slechte nieuws is dat we waarschijnlijk al te laat zijn om een temperatuurstijging tussen de 1 en 2 graden te voorkomen. Maar het goede nieuws is dat we ergere consequenties kunnen voorkomen, wanneer iedereen zich inzet. De manier waarop is niet zo belangrijk. Gelukkig zijn vele dingen die je kunt doen om klimaatverandering tegen te gaan heel makkelijk toe te passen in het dagelijks leven. Zo kun je al een enorm grote bijdrage leveren aan een beter klimaat wanneer je overstapt op groene stroom.

Ook minder vlees eten, elektrisch rijden of je huis goed laten isoleren kan al een grote bijdrage leveren. Bovendien kun je ook wat betreft je koopgedrag zorgen voor een beter klimaat. Of je nu kiest voor consuminderen, refurbished artikelen of duurzame artikelen voor in de badkamer, deze bewuste keuzes dragen al wat bij aan een kleiner effect van klimaatverandering.

Zoals je ziet kun je beginnen met het maken van kleine aanpassingen die je, wanneer je ze eenmaal hebt doorgevoerd, nauwelijks nog iets van merkt. Het is dus een kleine prijs die je betaalt om de gevolgen van klimaatverandering te voorkomen. Het punt is wel dat we het zo snel mogelijk moeten gaan doen. Wil je je dus echt inzetten voor het klimaat? Schuif je goede voornemens dan niet langer voor je uit maar begin meteen met het maken van kleine stapjes.