Close

Verduurzaming in Coronatijd

Verduurzaming is inmiddels (gelukkig) een term die bijna iedereen kent. Maar de coronacrisis heeft een nieuwe betekenis aan de term gegeven. Het verplichte thuisblijven, de lege straten en waarneembare afname van luchtvervuiling bracht voor velen een nieuwe mate van bewustwording.

Heel Nederland trok opeens de wandelschoenen aan, vogelen was nog nooit zo’n populaire hobby geweest en mensen begonnen spontaan brood te bakken. Intussen vlogen kookboeken, boeken over tuinieren en thuis klussen de (online) deuren uit en ontdekten mensen opeens dat ze veel te veel spullen in huis hadden. Voor een poos leek het alsof Nederland een volledig nieuwe herwaardering voor de natuur kreeg. Het viel mensen op dat het gefluit van vogels prachtig was om naar te luisteren en mensen trokken massaal vanuit de stad de natuur in.

Ook dook er een ongekende vorm van solidariteit op toen kleine cafeetjes en lokale ondernemers dreigden het onderspit te delven en zag het CPB een toename van omzet bij lokale voedselvoorzieners zoals groente- of visboeren en slagers. Nu iedereen verplicht thuis zat, was goed eten toch opeens belangrijk!

In een tijd waarin supermarkten en grote bedrijven in 30 jaar tijd juist de groenteboeren en slagers wegconcurreerden, Europese stedentripjes al voor 40 euro door RyanAir werden aangeboden, en mensen steeds individualistischer zijn geworden, zijn deze veranderingen bijna revolutionair te noemen. Kranten kopten dan ook al snel met positieve titels als “zo komen we groener uit de crisis”, “duurzamer uit de coronacrisis komen? Er zijn kansen genoeg” of “coronavirus is ook kans voor het klimaat” en ruim 170 wetenschappers ondertekenden een manifest met de boodschap dat de overheid de coronacrisis moet aangrijpen om de maatschappij radicaal te verduurzamen.

Deze geluiden bevatten vrijwel allemaal dezelfde belangrijke boodschap: nu de economie plat ligt en er een hernieuwde maatschappelijke bewustwording is voor de natuur en omgeving, moet de overheid groen en sociaal gaan investeren. Dat betekent dat de overheid moet investeren in duurzame sectoren, zoals circulaire economie, lokale landbouw en duurzame energie en moet bezuinigen op subsidies en investeringen in vervuilende sectoren, zoals aardolie, aardgas en mijnbouw. Daarnaast moet de overheid investeren in het MKB en lokale ondernemingen in plaats van grote bedrijven en multinationals, zoals KLM.

Een mooie boodschap natuurlijk. De vraag is echter, nu de files zich inmiddels weer als vanouds ophopen en de crisisperiode deels over, of we daadwerkelijk gaan verduurzamen. Dat hangt deels af van de keuzes die de overheid gaat maken de komende periode. Voor veel mensen voelt het daarom alsof ze hier geen invloed over hebben. Niets is echter minder waar! Politiek wordt in sterke mate beïnvloed door wat de maatschappij wil.

Daarom is er een belangrijke verantwoordelijkheid bij de burger om te laten zien dat ook de maatschappij wil dat er daadwerkelijk verduurzaamd wordt. Hoe kun je dat als burger dan doen? Hieronder geef ik een drietal voorbeelden van keuzes die je kunt maken- en die tijdens de coronacrisis aan betekenis hebben gewonnen- en vertel ik waarom die de duurzaamheid in Nederland kunnen vergroten.

Lokale slager

3 tips om bij te dragen aan Verduurzaming in Coronatijd:

Koop lokale producten

Zoals eerder aangegeven, zagen lokale groente, vis- en vleesverkopers een toename van hun omzet tijdens de eerste coronagolf. Deze ondernemers halen hun producten vaak uit de omgeving, waardoor de kwaliteit hoger is (en de prijs ook). Als men bij hen blijft kopen in plaats van bij supermarkten, zal dit leiden tot een toename van lokale productie, een toename van de productkwaliteit en een prikkel voor investeerders en gemeenten om in te zetten op lokale productie, waardoor de prijs daarvan zal afnemen.

Ditzelfde geldt voor kleding en andere producten. De crisis heeft laten zien dat de huidige globale productieprocessen waarin een t-shirt al in twee werelddelen is geweest voor het in de Nederlandse winkel ligt kwetsbaar zijn wanneer transport niet meer mogelijk is en bovendien verantwoordelijk zijn voor een groot aandeel in CO2 productie. Lokaal produceren en investeren in de lokale productie van goederen zal veel minder vervuiling opleveren.

Echter, omdat lokaal produceren vaak duurder is en er daardoor (te) weinig vraag naar is, is de prikkel voor producenten om hun productieproces te verkleinen laag. Daarom: des te meer mensen kiezen voor support your locals, des te groter de prikkel wordt om hierin te investeren, hoe dichter we komen bij een daadwerkelijk duurzamer productieproces.

Koop producten van hoogwaardige kwaliteit

Tijdens de crisis is gebleken dat veel mensen zich omgaven zagen met spullen die ze eigenlijk niet nodig hebben. Gebruik dit inzicht om te bepalen wat je echt nodig hebt. Zo kun je meer geld besteden aan producten van goede kwaliteit. Deze zijn vaak duurder, maar gaan veel langer mee. Daarnaast hebben dure producten vaak een garantieregeling; je kunt het laten repareren als het stuk is, en de materialen zijn vaak van dusdanig hoogwaardige kwaliteit dat ze gerecycled kunnen worden.

Ditzelfde principe geldt voor refurbished producten waar steeds meer mensen voor kiezen. Meer recyclen betekent minder afval en alleen dat al draagt bij aan een duurzamere samenleving. Daarnaast betekent recyclen dat er minder grondstoffen nodig zijn, waardoor er minder mijnbouw, bosbouw en landbouw nodig is!

Verduurzaming in Coronatijd in de buurt

Verduurzaam je woning, straat, wijk, dorp of stad

De crisis heeft voor velen bijgedragen aan een hernieuwde waardering voor de leefbaarheid van huis en omgeving. Zoals wij weten bij Verduurzaming Nederland kun je heel wat energie besparen en je huis comfortabeler maken door je woning te verduurzamen met (o.a.) warmtepompen, isolatie en zonnepanelen. Maar naast de voordelen voor je eigen energiebesparing kun je ook een voorbeeld zijn voor je buurt! Hoe meer mensen (Tesla) zonnepanelen hebben, hoe meer andere mensen op het idee komen om ze ook te nemen. Zo is in 2020 de mijlpaal van 1 miljoen woningen met zonnepanelen bereikt in Nederland, goed voor maar liefst 5,3 miljoen ton CO2-besparing!

Zo’n sneeuwbaleffect geldt vaak ook voor andere handelingen. Kijk daarom wat er in jouw buurt, wijk of stad verduurzaamd kan worden en hoe je daarmee het straatbeeld kunt veranderen en je buren kunt inspireren. Misschien kunnen er wel fruitbomen geplant worden in je straat of kun je als straat een gezamenlijke composthoop maken, zoals het Amsterdamse initiatief ‘Wormenhotel’ aanbiedt.

Natuurlijk zijn er nog vele andere manieren om de verduurzaming van Nederland te bespoedigen. Maar met deze drie tips kun je als individu zelf bijdragen aan de verwezenlijking van een betere en duurzamere samenleving na de corona-crisis, zodat we deze crisis niet alleen zien als crisis, maar aangrijpen als kans om de wereld een beetje beter te maken.