Close

Duurzame Mondkapjes Kopen

Of je het nu niet zo erg vindt om ze te dragen of dat je je er kapot aan ergert, mondkapjes zullen we nog wel even in Nederland blijven zien. Met ingang van 1 juni 2020 zijn mondkapjes verplicht geworden in het openbaar vervoer, bijvoorbeeld de tram, trein, metro en bus. Op 5 augustus kwam er nog bij dat een masker voor de mond gedragen diende te worden in verschillende delen in Amsterdam en Rotterdam. Vanaf 14 oktober werd het ook verplicht om een kapje voor je mond te dragen in publieke binnenruimtes.

Hoelang mondmaskers precies verplicht blijven is natuurlijk momenteel niet te voorspellen. Laten we er daarom het beste van proberen te maken en ook stil staan bij het effect van het dragen van mondkapjes op ons milieu. Dit is juist belangrijk omdat mondkapjes nog eventjes niet uit Nederland weg te denken zijn. Want hoe duurzaam zijn mondkapjes nu precies? En zit er ook verschil tussen de mondkapjes die aangeboden worden? Laten we dit eens beter bekijken.

Top 3 Duurzame Mondkapjes

wasbare mondkapjes

Blackspade Wasbaar Mondkapje – Katoen

  • Niet-medisch mondkapje
  • Bestaat uit 50% polyester, 45% katoen en 5% elastaan
  • Beschikt over neusbeugel voor optimale pasvorm
  • Het mondkapje is wasbaar op 60 graden
  • Heeft een hoogte van 14 cm en een breedte 18,2 cm
BEKIJK PRIJS
wasbare mondkapjes

Mondkapje Wasbaar Zwart Mondkapjes Elastisch 2 Pack

  • 3-laags mondkapjes
  • Voldoet aan de RIVM richtlijnen
  • Comfortabel en ademend
  • Niet-medisch
  • Voordeelverpakking
BEKIJK PRIJS
wasbare mondkapjes

SAFESAVE Mondkapjes Wasbaar en Herbruikbaar

  • Duurzaam neopreen materiaal
  • Minimaal 1000x te wassen
  • Milieu- en mensvriendelijk geproduceerd
  • Spatwaterdicht
  • Binnen 10 minuten kurkdroog
BEKIJK PRIJS

De verschillende soorten mondmaskers

Ook al lijkt het vrij eenvoudig, zo’n lapje voor je mond, toch zijn er verschillende soorten maskers die momenteel te koop aangeboden te worden. Om het simpel en overzichtelijk te houden, verdelen we ze hier onder in twee categorieën, namelijk wegwerp mondkapjes en herbruikbare mondkapjes.

Wegwerp mondkapjes

Wegwerp mondkapjes worden toch wel het meest te koop aangeboden in de supermarkt en kiosk; de plekken waar je nog snel even naartoe kunt mocht je je mondkapje vergeten zijn voor bijvoorbeeld het openbaar vervoer. Zoals de naam al zegt zijn wegwerp mondkapjes bedoelt om slecht één keer te gebruiken. Daarna werkt dit kapje namelijk niet naar behoren meer. Dat is natuurlijk niet heel duurzaam.

Als je zou bedenken dat we allemaal wegwerp mondkapjes zouden gebruiken en in hoeveel plekken het nu verplicht is om een kapje voor je mond te dragen, kun je je voorstellen dat we heel veel afval zouden produceren dat enkel uit deze gebruikte mondkapjes zou bestaan. Al eerder dit jaar bleek uit een studie van University College London dat de impact op het milieu van een wegwerp mondkapje minstens tien keer zo groot is dan dat van een herbruikbare en wasbare mondkapjes (Allison et al., 2020)

Medische mondkapjes

Naast de wegwerp mondkapers die mensen dagelijks gebruiken, zijn er ook nog speciale en zeer vervuilende wegwerp

kapjes, namelijk medische mondmaskers. Medische mondkapjes zijn voornamelijk bestemd voor mensen die werken in de medische sector. Een dergelijk soort mondkapje beschikt over een goede filter zodat de gebruiker optimaal beschermd blijft.

Dit is het grote verschil met een niet-medische masker; niet-medische mondkapjes bieden bescherming aan de mensen in je nabije omgeving, terwijl de medische mondkapjes de drager beschermen. Vandaar dat de medische mondmaskers speciaal bedoeld zijn voor degene die in de zorg werken, die dus met vele risicogroepen in aanmerking komen en niet de 1,5 meter afstand kunnen houden. Ook deze medische variant is niet zo goed voor de natuur.

Dit bleek uit een studie in Duitsland, waarin duidelijk werd 800.000 medewerkers in de zorg 17 miljoen medische mondkapjes gebruiken per maand (Liebisch,2020). Dat een wegwerp mondmasker veel minder duurzaam is dan een herbruikbaar mondkapje heeft voornamelijk met twee dingen te maken.

Ten eerste is het zo dat wegwerp mondkapjes voornamelijk uit verre landen, bijvoorbeeld China gehaald worden. Dit verre transport heeft als gevolg een hoge CO2-uitstoot. Natuurlijk is deze CO2-uitstoot vele malen hoger wanneer iedereen elke keer een nieuw mondmasker nodig zou hebben dan wanneer men een kapje opnieuw zo gebruiken. Zo zorgden de 17 miljoen medische mondmaskers uit Duitsland in die maand voor een extra CO2-uitstoot van 850.000 ton.

Daarnaast is het ook nog eens zo dat er niet-recyclebaar plastic verwerkt zit in een wegwerp mondkapje. Zo was de schatting van het onderzoek uitgevoerd door University College London dat, als de gemeten trend zich zo voortzet, het Verenigd Koninkrijk ongeveer 66.000 ton extra afval in de vorm van niet-recyclebaar plastic zal produceren per jaar (Allison et al., 2020). Dit is niet zozeer vanwege de medische variant, maar meer vanwege de maskers die gedragen worden door de mens van alledag. Want mondmaskers worden niet apart ingezameld, maar belanden bij het rest afval, als ze de afvalbak al halen.

Om deze reden is het heel lastig om wegwerp maskers te hergebruiken. Helaas is het zo dat de medische zorg niet zonder wegwerp mondkapjes kan. Dit komt omdat herbruikbare mondkapjes het personeel onvoldoende kunnen beschermen in een medische setting. Dit heeft voornamelijk te maken met de filter in medische mondkapjes verwerkt is en niet of in mindere maten in een herbruikbaar masker aanwezig is. Daarom is het belangrijk om te kijken naar alternatieven voor het gebruik van een masker in het alledaagse leven.

Herbruikbare mondkapjes

Dit alternatief brengt ons bij de tweede categorie: herbruikbare mondmaskers. Zoals de naam al aangeeft is dit kapje bedoelt om meerdere malen te gebruiken doordat het mondkapje eenvoudig te wassen is. Sommige mensen zijn nogal sceptisch over herbruikbare mondkapjes. Zij beweren namelijk dat bij het wassen van de kapjes ook veel water verbruikt wordt en CO2 uitgestoten wordt.

Volgens deze sceptici is er dus vrij weinig verschil zit tussen wegwerp kapjes en de herbruikbare variant. Echter, het is zo dat het wassen van mondkapjes slechts een heel kleine bijdrage levert aan de totale CO2-uitstoot van een mondkapje.

Zoals hierboven al genoemd werd, is de grootse voetafdruk van mondkapjes voornamelijk te danken aan de CO2 die tijdens het transport worden uitgestoten. Op nummer twee komt de CO2-uitstoot die nodig is voor de productie van de mondmaskers. Aangezien je veel meer wegwerp mondkapjes nodig zou moeten hebben dan herbruikbare, is een herbruikbaar masker al een stuk duurzamer.

Daarnaast is het zo dat er tijdens het wassen niet zo heel veel CO2 uitgestoten wordt. Echter, deze veronderstelling is wel gebaseerd op een aantal aannamen. Zo gaat men er niet van uit dat een mondkapje dagelijks in de was beland, maar slechts twee tot drie keer per week gewassen wordt. Een andere aanname is dat een mondkapje niet apart gewassen wordt, maar meegaat met de gewone was. De laatste aanname is dat er gewassen wordt op 40 graden.

Maar zelfs in het minst gunstigste scenario, waarin men mondkapjes apart wast bij een temperatuur van 60 graden is de CO2-uitstoot van een herbruikbaar mondkapje vele malen kleiner. Daarnaast is het zo dat, omdat je een herbruikbaar masker nog een keer kunt opzetten, je dus minder afval produceert dan je zou doen met een wegwerp masker. Dit maakt herbruikbare mondkapjes al een stuk duurzamer.

Duurzame mondkapjes

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen maakt het dus een groot verschil of je kiest voor herbruikbaar- of wegwerp mondkapjes. Een herbruikbaar kapje is namelijk veel duurzamer door de verminderde CO2- uitstoot en doordat er op die manier minder afval geproduceerd wordt.

Er zijn echter kapjes die nog beter zijn voor de wereld, namelijk duurzame mondkapjes. Deze duurzame mondkapjes zijn een variant op de herbruikbare mondkapjes. De duurzame variant is gemaakt van duurzame materialen, bijvoorbeeld, biologisch katoen, of juist gerecyclede materialen, zoals PET-flessen. Verschillende merken bieden duurzame mondkapjes aan. Zo is er bijvoorbeeld het merk Boro Mini. De duurzame kapjes van dit merk zijn namelijk gemaakt van stoffen die anders overblijven.

Zo wordt er door Boro Mini dus niks verspilt. Een leuk voordeel van dit hergebruik van overgebleven stoffen is dat ieder kapje uniek is. Dit levert extra mooie exemplaren op. Bovendien komen dekapjes uit Amsterdam, waardoor de CO2-uitstoot vanwege het transport dus ook meevalt aangezien het kapje binnen Nederland blijft.

Naast Boro Mini is een andere populaire aanbieder van duurzame kapjes het merk Fraenck. De kapjes van Fraenck worden gemaakt van 100% katoen. Omdat de kapjes gemaakt zijn in een sociale werkplaats in Nederland, valt de CO2-uitstoot dus ook weer mee.

Een andere maker van duurzame mondkapjes is Makers Unite. In hun studio die ook gelegen is in Amsterdam ontwerpt Makers Unite duurzame producten. Echter, bij hen kun je geen mondkapje kopen om zelf te dragen, maar kun je € 1,00 doneren waarvan de materialen en onkosten betaalt kunnen worden.

Deze duurzame mondkapjes gaan vervolgens naar plekken waar ze hoog nodig zijn, bijvoorbeeld de dakloze opvang, thuiszorg en inloophuizen. Een mooi en duurzaam initiatief dus in deze zware en onzekere tijden. Zo zijn er nog vele andere merken te noemen waarbij je een mondmasker kunt kopen of doneren.

Maar het is ook heel goed mogelijk om zelf een duurzaam mondkapje te maken. Door een mondkapje zelf te maken kun je zelf de materialen kiezen die het beste zijn voor het milieu. Zo kun je gaan voor een duurzame variant gemaakt van reststoffen. Maar ook andere stoffen, bijvoorbeeld biologisch katoen, zijn duurzaam.

Aangezien je deze duurzame mondkapjes gemaakt hebt in je eigen huis, vindt er vrijwel geen transport plaats. Hierdoor is ook de CO2-uitstoot laag (tenzij je natuurlijk kiest voor minder duurzame materialen, bijvoorbeeld katoen afkomstig uit verre bestemmingen).

Duurzame mondkapjes voor jou en je omgeving

Er zijn dus vele manieren om aan een duurzaam masker te komen. Zo kun je ervoor kiezen om er een te kopen van een van de vele merken die een duurzame en mooie variant van de mondmaskers aanbiedt. Ook is het mogelijk dat je zelf een masker maakt.

Er is dus geen enkele reden waarom je niet in het openbaar vervoer zou zitten met een wegwerp kapje op, wanneer je echt naar buiten moet. Daarnaast zijn er nog initiatieven om een mondmasker te doneren voor plekken waarop deze zeer noodzakelijk zijn. Zo zorgen we in deze zware tijden ook een beetje voor onze medemens. Wil je meer weten over verduurzaming in Coronatijd? Hier hebben we een ook een interessant artikel over geschreven.

Bronvermelding: Allison, A. L., Ambrose-Dempster, E., T Aparsi, D., Bawn, M., Casas Arredondo, M., Chau, C., Chandler, K., Dobrijevic, D., Hailes, H., & Lettieri, P. (2020). The environmental dangers of employing single-use face masks as part of a COVID-19 exit strategy. Liebisch, T. (2020) Retrieved from: https://ecochain.com/knowledge/footprint-face-masks-comparison/