Close

Koop een koe

De meeste Nederlanders eten nog altijd vlees. Gemiddeld eten we zo’n 77 kilo vlees per persoon per jaar. Aangezien vlees zo’n geliefd product is, is het voor veel mensen belangrijk dat vlees zo goedkoop mogelijk in de supermarkt beland. Niet alleen gaat dit ten koste van dierenwelzijn, maar ook van het milieu.

Daar wil Grutto, voorheen ook wel bekend als “koop een koe”, verandering in brengen. Ze streven ernaar om Nederlanders minder vlees te laten eten, maar het vlees dat ze eten wel beter te laten zijn. Het zit namelijk zo dat de meeste Nederlanders hun vlees gewoon uit de supermarkt halen. Wanneer je daar een pak hamburgers koopt, weet je niet precies hoe de koe geleefd heeft, wat de koe te eten heeft gekregen en hoe de boer de dieren en het land heeft behandeld.

 

Niet alleen kan dit slecht zijn voor het milieu en de koe, maar het kan ook ten koste gaan van de smaak van het vlees. Bij Grutto koop je een koe, of kip, of varken, in plaats van een anoniem stuk vlees uit de supermarkt. Op deze manier ben je ervan verzekerd dat je vlees afkomstig is van een koe die goed behandeld is geweest en dat de boer goed met zijn land en dieren om is gegaan. Bovendien ga je bij Grutto voedselverspilling tegen.

Misschien vraag je je nu af waarom het nodig is om hier extra aandacht aan te besteden. We kopen nu immers al jaren ons vlees uit de supermarkt zonder enig probleem. Bovendien zijn er tal van mensen die dat ook nog gewoon doen. Maar dat iets al jarenlang gedaan wordt of dat de massa het doet, wil niet betekenen dat het gedrag juist is. Laten we daarom eens dieper ingaan op het effect van de vleesindustrie op de biodiversiteit, het dierenwelzijn, voedselverspilling, antibiotica gebruik en hoe je door koop een koe hierop een tegenreactie kunt geven.

Koeien in de wei

Het effect van de vleesindustrie op biodiversiteit

Het houden van dieren levert nu eenmaal mest op. Daar komt nog eens bij dat de vleesindustrie meer mest gebruikt dan nodig is om weilanden en akkers te bemesten. Bepaalde stoffen uit mest, waaronder fosfaat, ammoniak en nitraat, kunnen door de wind of door de regen in het grond- of oppervlaktewater terechtkomen. Als gevolg hiervan vind er verzuring en vermesting plaats. Bij vermesting zit het namelijk zo dat er te veel voedingstoffen in de bodem terecht komen. Hierdoor kunnen de planten die juist van een voedselarme grond houden niet groeien en zullen ze verdwijnen. Dat houdt ook in dat de insecten die juist weer van dit soort planten leven, verdwijnen.

Bij verzuring wordt de bodem te zuur, waardoor planten, die niet goed tegen een zure bodem kunnen, zullen verdwijnen. Bovendien bevat een zure bodem minder kalk, wat een probleem is voor verschillende vogelsoorten die hiervan leven. Uit onderzoek bleek bijvoorbeeld dat koolmezen uit bepaalde gebieden zwakke botten hebben vanwege een gebrek aan kalk in hun voedsel. Kortom, verzuring en vermesting gaan dus ten koste van de biodiversiteit. Hierdoor raakt het natuurlijke evenwicht flink verstoord.

Biodiversiteit is echter hard nodig voor het behouden van een gezonde landbouwgrond. Het grasland heeft namelijk allerlei planten, schimmels, bacteriën en vogels nodig. Er is sprake van een complexe kringloop, waarbij de afvalstoffen van de één, voedsel vormen voor de ander. Maar wanneer er een gebrek is aan biodiversiteit, zullen chemische middelen moeten worden ingezet om het gras nog te laten groeien. Niet alleen zorgen deze chemische middelen voor nog meer sterfte, maar ze dragen ook nog eens bij aan de klimaatproblematiek.

Hoe lost Grutto dit op?

Bij koop een koe is er speciale aandacht voor de boeren. Ze gaan er namelijk vanuit dat boeren een belangrijke rol spelen in het beheren van de aarde voor zowel de mens, het dier en de plant. Vandaar dat Grutto alleen boeren selecteert die met de natuur meewerken in plaats van ertegenin. Grutto helpt boeren dan ook om een transitie in de landbouw te maken, waarbij de biodiversiteit hersteld wordt. Hierdoor zou het land beter in staat zijn om CO2 en stikstof op te slaan. Grutto helpt boeren met het maken van deze transitie door ze een eerlijke prijs te bieden voor het biologisch vlees dat ze leveren.

Als gevolg hiervan heeft de boer de ruimte om, naast het produceren van voedsel, ook het bodemleven te regenereren. Daar komt nog eens bij dat Grutto de boeren in contact brengt met Wij.land. Wij.land is een organisatie welke zich inzet voor een landschap waarbij er een evenwicht is tussen natuur, landbouw en mensen. Door het contact met Wij.land hoopt Grutto de overgang naar een regeneratieve landbouw te versnellen. Bij een regeneratieve landbouw krijgen allerlei vormen van leven namelijk weer een plek. Hierdoor zal de biodiversiteit dus toenemen en kan de bodem zich herstellen.

Dierenwelzijn

Het dierenwelzijn is een flink omstreden probleem binnen de vleesindustrie. In de Gezondheids- en Welzijnswet voor dieren staat gelukkig wel vastgelegd dat een dier zich zo moet voelen, dat het zich niet abnormaal gaat gedragen . Het dier mag bijvoorbeeld geen honger hebben of pijn lijden. Aangezien de wet geldt voor zowel hobbydieren als landbouwdieren, worden stallen steeds beter aangepast aan het welzijn van de dieren.

Ondanks deze wet is het zo dat nog lang niet iedere stal zich ook daadwerkelijk aan de wet houdt. De meeste dieren die gehouden worden voor hun vlees of andere dierlijke producten leven voornamelijk in de bio-industrie, ook wel de intensieve veehouderij genoemd. In de bio-industrie worden de meeste dieren altijd binnengehouden in kale en te krappe stallen. Hierdoor kunnen dieren zich onmogelijk natuurlijk gedragen, waardoor ze stress krijgen en abnormaal gedrag vertonen.

Daar komt nog eens bij dat veel dieren verminkt worden zodat ze zich gemakkelijker kunnen aanpassen aan de krappe leefruimte. Deze afschuwelijke dingen die dieren aangedaan worden, komen voort uit de focus op geld. Niet het dier staat namelijk centraal, maar de grootst mogelijke opbrengst. Er moeten dus zoveel mogelijk dieren op een zo klein mogelijk stuk land geplaatst worden zodat er de grootste winst behaald kan worden.

Dierenwelzijn

Hoe lost Grutto dit op?

Grutto erkend heel realistisch dat er nu eenmaal dieren gedood worden wanneer we vlees eten. Maar in tegenstelling tot slechts een product, ziet Grutto dieren als deel van de voedselkringloop. Bij de voedselkringloop is het zo dat ieder dier uiteindelijk doodgaat. Grutto heeft dus niet echt een probleem met het eten van dieren, maar ze stelt wel twee belangrijke voorwaarden:

  1. Ten eerste moeten dieren een goed leven hebben gehad.
  2. En ten tweede is het voor Grutto noodzakelijk dat de dieren zonder stress geslacht zijn. Om aan deze voorwaarde te voldoen werkt Grutto alleen samen met boeren die ze kennen en waarvan ze weten dat de dieren met liefde verzorgd zijn. Zo krijgen de dieren bijvoorbeeld de tijd om in hun eigen tempo te groeien. Ook krijgen de dieren natuurlijke voeding.

Om hier transparantie in te bieden, heeft elk pakket nummer. Vaak is dit het oornummer van de specifieke koe of het lotnummer van de kippen. Ook bevat ieder pakketje informatie over het specifieke ras en van welke boer het dier vandaan komt. En niet alleen de boeren, maar ook de slagers en verwerkers van het vlees zijn te achterhalen. Op deze manier kun je zelf achterhalen of de dieren ook daadwerkelijk een goed leven gehad hebben.

Dit is niet alleen goed voor je geweten, maar ook voor de smaak van het biologisch vlees. Dieren met een stressvol leven of die veel stress hebben ervaren tijdens de slacht, zullen veel stresshormonen in hun lichaam hebben. Een gestrest dier smaakt stukken minder goed dan een dier dat van het leven heeft mogen genieten.

Voedselverspilling

Veel te veel goed voedsel wordt onnodig weggegooid. Vaak gebeurt dit in supermarkten, waarbij producten niet verkocht worden voor de houdbaarheidsdatum verstreken is. In Nederland gooien we per persoon jaarlijks zo’n 34 kilo aan voedsel weg. Natuurlijk bestaat dit weggegooide voedsel niet alleen uit vlees en natuurlijk is al het voedsel dat weggegooid wordt zonde. Toch is het bij vlees extra erg, aangezien er een dier voor niets gestorven is.

Hoe gaat Grutto voedselverspilling tegen?

Wanneer je kiest voor koop een koe, is het pakket zo samengesteld dat het gehele dier verwerkt wordt. Er gaat dus niks verloren. Bovendien wordt de koe, of een ander dier, pas geslacht wanneer het ook echt gekocht is. Hierdoor bestaat dus de garantie dat de hele koe een bestemming heeft. Ook worden de stukken vlees in je pakket, ingepakt in geportioneerde vacuümverpakkingen. Hierdoor kun je de stukken vlees thuis in de vriezer bewaren. Je koopt bij Grutto je biologisch vlees direct van de boer. Hierdoor wordt de keten een stuk korter en is de kans op verspilling dus ook kleiner.

Het gebruik van antibiotica

In de veehouderij wordt veel antibiotica gebruikt. Dit gebeurt niet alleen om zieke dieren te behandelen, maar vooral om te voorkomen dat er een ziekte onder de dieren uitbreekt. Het gevolg is echter dat vele bacteriën resistent worden tegen antibiotica. Dit betekent dat de antibiotica niet sterk genoeg meer is om de bacteriën aan te pakken, waardoor dieren en mensen ziek worden.

De boeren die samenwerken met Grutto gebruiken geen preventieve antibiotica. Op deze manier verkleinen ze de kans dat bacteriën resistent worden en dus ook dat we te maken krijgen met bepaalde ziekten waar we geen goedwerkend medicijn tegen hebben.

Koop een Koe met oornummer

Koop een koe: hoe werkt het?

Wil je een koe kopen bij Grutto, dan ben je er zeker van dat het dier met liefde is verzorgd. Bovendien is het biologisch vlees geheel traceerbaar en 100 % natuurlijk. Grutto voegt namelijk geen kleurstoffen, suiker of E-nummers toe aan het vlees.

Een koe kopen (of kip of varken) bij Grutto? Dat gaat vrij eenvoudig in zijn werk. Je kunt het gehele proces opdelen in vier verschillende stappen.

Stap 1: kies je pakketje

Het gehele proces begint natuurlijk met het kiezen van een pakket dat goed bij je past. Dit kun je gemakkelijk doen op de site van Grutto. Bij de verschillende pakketjes staat al gelijk het oornummer of iets dergelijks, waardoor je precies weet welke koe, kip of varken je koopt . Ook van welke boeren het dier afkomstig is staat al aangegeven. Zo kun je rustig onderzoeken of de boeren wel echt zo milieu- en diervriendelijk zijn als beweerd wordt. Ook zijn de pakketten van verschillende groottes. Zo kun je precies zien hoeveel maaltijden er in één pakket zitten en welke stukken vlees het pakket bevat.

Je koopt het dier natuurlijk niet alleen. Waarschijnlijk zul je geen ruimte hebben in je vriezer voor al dat vlees en je zal een hele grote eter moeten zijn, wil je alles binnen één dag opeten. Vandaar dat een hele koe, varken of kip door een aantal mensen gekocht wordt. Pas wanneer alle pakketten van het dier verkocht zijn, zal het beestje geslacht worden om het vlees te verwerken. Op deze manier gaat Grutto dus verspilling tegen. Ze zijn er namelijk zeker van dat ieder stuk van de koe, het varken of de kip verkocht is. Via mailtjes word je op de hoogte gehouden van het gehele proces.

Stap 2: slachten en rijpen van het vlees

Wanneer de hele koe, kip of het varken verkocht is, wordt het pas geslacht. Bij Grutto is het zo dat rundvlees ongeveer 21 dagen gerijpt wordt. Dit is een onmisbaar proces welke zorgt voor een optimale smaak en malsheid van het vlees. Vandaar dat de levertijd van een koe ongeveer 4 weken bedraagt. Bij een kip of varken hoeft het vlees niet zo lang gerijpt te worden, waardoor de levertijd 2 weken bedraagt. En wanneer je een hert gekocht hebt, is de levertijd slechts één week.

Stap 3: verpakken per maaltijd

Na het slachten en rijpen worden de stukken vlees ingepakt. Ieder pakket bevat allerlei verschillende stukken vlees. De apart verpakte porties zijn bedoeld voor ongeveer twee personen. Bij het bestellen van het pakket kun je zien voor welke stukken vlees je precies kiest.

Stap 4: gekoeld bezorgen

Na het klaarmaken van je pakketje, bezorgt Grutto jouw vleespakket vers en gekoeld in heel Nederland. Je krijgt ook een track & trace, waardoor je precies weet wanneer je jouw pakketje kunt verwachten.

Nog meer doen voor het milieu?

Door koop een koe ben je er dus van verzekerd dat er aandacht is geweest voor het dierenwelzijn van het dier op je bord. Bovendien heeft het dier de tijd gekregen om te groeien en zijn er geen antibiotica gebruikt ter preventie van ziektes. Ook is er aandacht voor het herstel van de biodiversiteit.

Hoewel Grutto dus een betere optie is dan gewoon vlees uit de supermarkt, is het nog lang niet het allerbeste voor het milieu. Zo wordt er weinig gedaan om de uitstoot van broeikasgassen te beperken, wat weer een negatief effect heeft op het broeikaseffect. Dit is binnen de vleesindustrie hard nodig, aangezien de veehouderij verantwoordelijk is voor 14.5% van alle door mensen veroorzaakte broeikasgassen (Grossi et al., 2019). Ter vergelijk, al het verkeer, inclusief vliegverkeer, zorgt voor 13% van de menselijke uitstoot van broeikasgassen. En hoewel het fantastisch is dat de dieren de ruimte krijgen, is het zo dat de vleesindustrie ontzettend veel land in beslag neemt.

Uit wetenschappelijk onderzoek bleek dat op mondiaal niveau de vleesindustrie tweemaal zoveel weilandoppervlakte nodig heeft dan akkerlandbouw (FAO et al., 2006). Dat zal alleen maar meer worden wanneer dieren meer ruimte krijgen. Hoewel dit natuurlijk een goede ontwikkeling is voor de dieren, hadden we deze grond beter kunnen gebruiken voor het verbouwen van gewassen aangezien we met dezelfde hoeveelheid landoppervlakte meer voedsel hadden kunnen verbouwen.

En natuurlijk is het mooi dat de dieren alleen natuurlijke voeding krijgen, maar voor het verbouwen van veevoer is ook weer land nodig. Zo is er wel 4 tot 7 kilo voer nodig om slechts één kilo rundvlees groot te brengen. Maar we zouden deze grond dus ook kunnen gebruik om 4 tot 7 kilo aan gewassen te verbouwen die we zelf eten. Nu hebben we er slechts 1 kilo rundvlees voor.

Hoewel Grutto dus een goede stap maakt voor een beter milieu, zou het nog beter zijn wanneer we minder vlees aten. Op deze manier kunnen we de uitstoot van broeikasgassen enorm terugdringen. Bovendien is er dan meer landbouwgrond beschikbaar, waardoor we meer voedsel kunnen verbouwen. Begin rustig en kijk vooral naar wat voor jou haalbaar is. Is het bijvoorbeeld een idee om één dag in de week of in de maand geen vlees te eten? Wanneer dit goed bevalt, kun je er altijd nog voor kiezen om dit uit te bouwen.

Op dagen dat je geen vlees eet, kun je kiezen voor één van de heerlijke vleesvervangers. Het is wel belangrijk dat je kiest voor een vleesvervanger die 100 % plantaardig is. Wanneer er namelijk dierlijke producten in de vleesvervanger zijn verwerkt, zijn er dus nog altijd dieren nodig geweest voor de productie van de vleesvervanger. Hierdoor ben je dus niet per se beter bezig voor het milieu dan wanneer je een ander dierlijk product eet. Maar gelukkig komen er steeds meer plantaardige vleesvervangers op de markt.

Wanneer je jezelf nog meer wilt uitdagen, kun je ervoor kiezen om je op te geven voor de Vegan Challenge. Bij de Vegan Challenge beloof je dertig dagen lang vegan, dus geheel plantaardig, te eten. Er zijn verschillende websites waar je je op kunt geven voor een dergelijke uitdaging. Per dag krijg je een motiverende email met heerlijke recepten die je eens kunt uitproberen. Wie weet, misschien ontdek je wel een recept dat nog beter smaakt dan je hamburger.

(H)eerlijk vlees van Grutto

Wanneer je biologisch vlees koopt bij Grutto, of het nu een koe, varken of kip is, kun je dus altijd achterhalen waar het dier vandaan komt. Op deze manier ben je er zeker van dat het dier een goed leven heeft gehad en dat er geen onnodige antibiotica in je voeding zitten. Bovendien werkt Grutto alleen samen met boeren die respect hebben voor de dieren en de natuur en die zich dan ook inzetten om de biodiversiteit te herstellen. Zo kun jij genieten van je (h)eerlijk stukje vlees, zonder al te veel schuldgevoel.

Referenties:

FAO, S. H., Gerber, P., Wassenaar, T., Castel, V., Rosales, M., & De Haan, C. (2006). Livestock’s long shadow: environmental issues and options. Rome:[sn].

Grossi, G., Goglio, P., Vitali, A., & Williams, A. G. (2019). Livestock and climate change: impact of livestock on climate and mitigation strategies. Animal Frontiers, 9(1), 69-76.