Close

Circulaire Economie

Grondstoffen zijn noodzakelijk voor zo’n beetje alles wat we doen. Want om kleding te maken, voedsel te produceren, nieuwe apparaten te maken en om vervoer te regelen, zijn allerlei grondstoffen nodig. Aangezien we met steeds meer mensen zijn, neemt de vraag naar apparaten, kleding, voedsel, vervoer en dergelijke toe. Dit betekent dus ook dat de vraag naar grondstoffen toeneemt. Het is echter wel zo dat de hoeveelheid beschikbare grondstoffen afneemt.

Daarom is het noodzakelijk dat we een manier bedenken waarop we de schaarse grondstoffen op een slimmere manier gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld met circulair ondernemen. Maar wat is een circulaire economie dan precies? Hoe doen we het nu? En hoe kun jij bijdragen aan een circulaire economie?

Wat is een circulaire economie?

Een circulaire economie is zowel een industrieel als een economisch systeem waarin eindige grondstofvoorraden niet langer worden uitgeput. Bovendien worden reststoffen helemaal opnieuw ingezet in het systeem. Je kunt de circulaire economie eigenlijk zien als een soort cirkel. Vandaar de naam circulaire economie of kringloop economie.

Laten we beginnen bij het maakproces van de circulaire economie. Hier zijn natuurlijk grondstoffen voor nodig. Maar de circulaire economie gebruikt ook gerecyclede producten voor de productie. Het geproduceerde product wordt vervolgens gebruikt. Wanneer verder gebruik van het specifieke product niet meer mogelijk is, belandt het product niet bij het rest afval, maar wordt het juist gerecycled. De gerecyclede onderdelen kunnen vervolgens weer gebruikt worden tijdens het productieproces. En zo zijn we het cirkeltje dus weer rond.

Circulaire of lineaire economie?

Lijnrecht tegenover de circulaire economie staat de lineaire economie. In dit systeem worden grondstoffen niet gerecycled en hergebruikt, maar belanden producten na gebruik bij het restafval. Het restafval stadium is het einde van het verhaal. Het systeem is dus geen gesloten cirkel, zoals bij een circulaire economie, maar een rechte lijn. De verschillende modellen; rond of een rechte lijn, zorgen voor belangrijke verschillen tussen deze twee economische varianten. Hieronder zullen we zes verschillen wat beter toelichten.

Wat zijn de verschillen?

Kringloop pen

Verschil 1: doel

In de lineaire variant is het voornaamste doel om de winst te maximaliseren. Dit betekent dus dat men zo veel mogelijk aan de productie wil verdienen.

Bij de circulaire economie is het niet de winst die gemaximaliseerd wordt, maar de levensduur van een bepaald product. Doordat de levensduur zo groot mogelijk is, hoeven we ook minder grondstoffen te gebruiken. Producten gaan immers langer mee, waardoor de vraag naar nieuw geproduceerde producten daalt.

Verschil 2: visie

In het lineaire economische systeem wordt de aarde beschouwd als een onuitputtelijke bron. Aangezien er aangenomen wordt dat de voorraad grondstoffen toch oneindig is, kan de lineaire variant zich permitteren om grondstoffen en producten weg te gooien zonder ze te hergebruiken.

Bij de circulaire economie wordt de aarde gezien als een uiterst kwetsbaar systeem waarin grondstoffen op kunnen raken. Vandaar ook dat de circulaire economie of kringloop economie ernaar streeft om zo min mogelijk grondstoffen te gebruiken en zo veel mogelijk te hergebruiken.

Verschil 3: waarde van producten

Wanneer je de waarde van een bepaald product wilt bepalen, kijk je in de lineaire variant voornamelijk naar de omloopsnelheid van producten. Hoe hoger de omloopsnelheid, hoe beter. Dus, hoe meer producten er verkocht worden, hoe hoger de omloopsnelheid, hoe beter het is. Dit systeem berust dus op groei. Er wordt altijd gestreefd naar meer: meer produceren, meer verkopen, meer verbruiken. Vandaar ook dat producten vaak ontworpen worden om zo snel mogelijk kapot te gaan. Op deze manier worden nieuwe aankopen namelijk afgedwongen, wat weer goed is voor de groei. Want hoe groter de vraag naar nieuwe producten, hoe meer er weer geproduceerd dient te worden.

In tegenstelling tot de lineaire variant, wordt in een circulaire economie de waarde van producten juist gemeten aan de hand van hun gebruiksduur. Dit maakt dat de kwaliteit van het product, uitgedrukt in levensduur, de belangrijkste parameter is. Vandaar ook dat producten juist ontworpen worden om zo lang mogelijk mee te gaan. Om dit te bevorderen worden producten die ontworpen zijn volgens de circulaire economie dan ook zo ontworpen dat specifieke onderdelen vervangen kunnen worden.

Verschil 4: levensduur

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen, gaan producten in de lineaire economische variant niet al te lang mee. Wanneer deze producten kapot zijn, afgedankt worden, of gewoonweg niet langer geschikt zijn voor gebruik, belanden ze bij het afval.

Dit staat natuurlijk in groot contrast met de circulaire economie. Zo wordt er in deze vorm van de economie bijvoorbeeld naar gestreefd om producten zo lang mogelijk mee te laten gaan. Maar ook wanneer het product niet langer in zijn huidige staat te gebruiken valt, heeft het nog waarde. Het product wordt namelijk weer opgenomen in de cyclus om er iets nieuws van te maken. De circulaire economie streeft er zelfs naar om totaal geen afval te produceren en alles te hergebruiken.

Verschil 5: consumeren vs. consuminderen

consuminderen

De focus op groei en meer van de lineaire economische vorm maakt dat deze vorm uitermate goed aansluit bij de consumptiemaatschappij. Immers dit economische model kan alleen maar voortbestaan door meer en meer te verkopen.

Door de nadruk op duurzaamheid van de circulaire economie past deze vorm juist goed bij consuminderen.  De circulaire economie wil de levensduur van producten juist verlengen. Hierdoor hoef je dus minder spullen te kopen.

 

Verschil 6: bezit vs. gebruik

Bij de lineaire variant is het vrijwel noodzakelijk om spullen te bezitten wanneer je deze wilt gebruiken. Niet alleen is het bezitten van een bepaald product zo’n beetje de enige manier om er gebruik van te maken, maar het geeft toch ook wel een bepaalde status. Als gevolg hebben veel producten overcapaciteit, aangezien ze niet of niet volledig gebruikt worden.

De circulaire economie is dan weer veel meer gericht op het gebruik van het product. Om gebruik te kunnen maken van een bepaald product is het in een circulaire economie niet per se nodig om het product ook daadwerkelijk te bezitten. Delen, huren, leasen en andere initiatieven, zie je dan ook veel meer terug binnen een circulaire economie.

Hoe kun je een bijdrage leveren?

In een circulaire economie wordt er dus naar gestreefd om zo veel mogelijk te hergebruiken en zo weinig mogelijk afval te creëren. Een dergelijk economisch model is hard nodig, aangezien grondstoffen opraken en de aarde onze levensstijl niet langer aankan. Gelukkig is het zo dat jijzelf als consument al veel kan doen om bij te dragen aan een circulaire economie. Weet je niet goed hoe? Dat is geen enkel probleem. Hieronder hebben we namelijk een lijst van acht tips voor je samengesteld. Deze tips kun je gebruiken ter inspiratie.

Lijkt een tip je helemaal niks of denk je gewoon niet dat deze tip binnen jouw leven past? Laat hem dan vooral voor wat hij is. Wanneer je er namelijk als een berg tegenop ziet om de tip uit te voeren, is de kans klein dat je de gedragsverandering vast kan houden. Veel beter is het om te beginnen met een verandering die bij je past en waarvan je ook denkt dat deze haalbaar is. Wanneer je dit onder de knie hebt, kun je nog altijd kijken of je meer zou kunnen en willen doen. Duurzaam leven begint bij jezelf.

8 tips om bij te dragen aan een circulaire economie

Tip 1: voedselverspilling

voedselverspilling

Wist je dat we jaarlijks zo’n 34 kilo per Nederlander aan voedsel gewoon weggooien? Dat is erg zonde, zeker wanneer je denkt aan alle grondstoffen en energie die nodig waren om de etenswaren te telen, te vervoeren, te koelen en te verpakken. Al deze moeite, energie en grondstoffen gaan dus verloren, voor niks. Gelukkig zijn er een aantal dingen die je makkelijk kan doorvoeren om voedselverspilling tegen te gaan.

Zorg er bijvoorbeeld voor dat je je eten slim bewaard, waardoor het minder snel bederft. Ook is het verstandig om te evalueren of het voedsel echt niet langer bruikbaar is, in plaats van blind op de houdbaarheidsdatum af te gaan. Groente en fruit dat je normaal gesproken misschien weg zou gooien is namelijk ideaal voor het maken van een lekkere smoothie of shake met de nutribullet. Hierbij is het wel belangrijk om na te gaan met wat voor soort houdbaarheidsdatum je te maken hebt.

Tip 2: minder vlees

Voor de productie van vlees en andere dierlijke producten zijn ontzettend veel grondstoffen nodig. Denk maar eens aan alle soja in het veevoer, waar gehele stukken bos voor gekapt moeten worden. Ook is er veel water, kunstmest en brandstof nodig om vlees te produceren. Daar komt nog eens bij dat er extreem veel broeikasgassen uitgestoten worden. Je kunt dus een grote positieve bijdrage leveren aan het milieu door minder vlees te eten.

Begin bijvoorbeeld eens met één dag in de week. Je hoeft de smaak of textuur van vlees op deze dag overigens echt niet te missen. Er zijn namelijk voldoende heerlijke vleesvervangers op de markt. Zorg er wel voor dat je voor een vleesvervanger kiest waar geen andere dierlijke producten in verwerkt zijn. Anders draag je alsnog niet bij aan een circulaire economie, omdat er nog steeds dieren gehouden moeten worden om de vleesvervanger te produceren.

Wil je je zelf net wat meer uitdagen? Geef je dan op voor de Vegan Challenge. Tijdens de Vegan Challenge beloof je om 30 dagen lang helemaal geen dierlijke producten te eten. Dat is dus niet alleen geen vlees, maar ook geen eieren of zuivel. Geen zorgen, je wordt iedere dan voorzien van heerlijke recepten.

Tip 3: refurbished

Bij refurbished producten krijgen oude elektronische producten een tweede leven. De producten worden volledig nagelopen en waar nodig gerepareerd. Wil je dus graag een andere iPhone? Overweeg dan om een refurbished iPhone aan te schaffen. Dit is niet alleen goed voor het milieu, maar kan je ook nog eens aardig wat geld besparen. Door de uitgebreide check ben je er zeker van dat je refurbished iPhone zo goed als nieuw is.

Werkt hij toch niet goed? Dan heb je op je refurbished aankoop ook gewoon garantie. En is je tablet kapot? Overweeg dan om deze in te leveren bij een zaak die deze op kan knappen en opnieuw kan verkopen als een refurbished tablet. Vaak krijg je hier zelf ook nog een kleine vergoeding voor.

Tip 4: repareren

Wanneer je goed voor je producten zorgt, gaan ze een stuk langer mee. Wanneer een bepaald product toch kapot gaat, kun je overwegen om te kijken of het nog te maken valt. Ben je zelf niet zo heel handig? Kijk dan of je een handige vriend of buur hebt die het wel kan repareren. Vaak zijn er ook bedrijven die circulair ondernemen zoals Repair Cafés die kapotte producten tegen een kleine vergoeding repareren. Aangezien het product nu langer meegaat, hoeft er niet iets nieuws geproduceerd te worden. Op deze manier hoeven er dus ook geen nieuwe fossiele grondstoffen aangewend te worden.

Tip 5: tweedehands

Circulaire Economie

 

Heb je toch echt een nieuw product nodig? Kijk dan of je het ook kunt vinden in een tweedehands winkel. Je staat vast versteld van wat tweedehands winkels allemaal wel niet verkopen. Ook het kopen van tweedehands producten verlengt de levensduur ervan. Het is dan ook zeker goed voor het milieu om spullen die je zelf niet meer nodig hebt te doneren aan een tweedehands winkel.

 

Tips 6: lenen en uitlenen

Je hoeft echt niet als te bezitten. Heb je nu echt een boormachine nodig voor die ene keer in de tien jaar dat je eens aan het klussen bent? Of wil je nu echt een nieuw boek aanschaffen, terwijl je het nooit meer zal openslaan wanneer je het eenmaal uit hebt? Waarschijnlijk is het antwoord nee. Het lenen en uitlenen van spullen oftewel ‘sharing is caring’, past ontzettend goed binnen een circulaire economie. Vraag daarom eerst eens in je vrienden- en kennissenkring of zij misschien het product te leen hebben. Ook bestaat bij veel bedrijven de mogelijkheid om bepaalde producten te huren of te leasen.

Tip 7: verminder de plastic soep

We hebben te maken met een echt plastic probleem. We gebruiken namelijk zo veel plastic dat het veelal in de natuur terecht komt. Voornamelijk in onze zeeën en oceanen hoopt het plastic zich op. Daar wordt het een heuse plastic soep. De plastic soep is schadelijk voor het milieu, dieren en waarschijnlijk ook mensen. Het recyclen van plastic is een goed begin, maar draagt helaas weinig bij aan de oplossing.

We hebben namelijk zo veel ingezameld plastic, dat er meer is dan er op dit moment gerecycled kan worden. Het is daarom beter om je plasticverbruik te verminder. Neem bijvoorbeeld altijd een klein, opvouwbaar tasje mee. Hierdoor hoef je nooit meer een plastic tasje te accepteren. Ook wanneer je producten koopt kun je letten op hoe ze verpakt zijn. Vele duurzame badkamer producten besteden bijvoorbeeld extra aandacht aan een plasticvrije verpakking.

Tip 8: afval scheiden

In een circulaire economie worden grondstoffen dus zo veel mogelijk hergebruikt. Om dit te kunnen doen, is het belangrijk dat deze grondstoffen op de juiste manier aangeboden worden. Het op de juiste manier scheiden van je afval kan ervoor zorgen dat er meer grondstoffen hergebruikt kunnen worden.

Circulaire Economie

Circulaire economie op Individueel niveau

Bij een circulaire economie wordt ernaar gestreefd om grondstoffen zoveel mogelijk te hergebruiken en zo weinig mogelijk afval te produceren. Zoals je hierboven al hebt kunnen lezen, zijn er een aantal dingen die je zelf kunt doen om een economie circulaire te bevorderen. Natuurlijk is er meer nodig wanneer we echt naar een geheel circulaire economie willen. Zo zullen meer en meer bedrijven moeten kiezen voor circulair ondernemen en hiermee de ontwerpen van producten moeten aanpassen naar een langere levensduur.

Ook zal de Europese Commissie en de Nederlands overheid drastische veranderingen door moeten voeren wat betreft het beleid en wet- en regelgeving van Circulaire Economie. Maar totdat dit gebeurt, kun je zelf dus al een grote bijdrage leveren. We hebben dan wel nog geen circulaire economie, maar je kunt wel de circulaire ideeën integreren in je dagelijks leven: een circulaire economie op individueel niveau.